We begin this daf with a fascinating discussion regarding the exact weight and value of the silver required for pidyon haben. Rabbi Yochanan and the Gemara delve into the calculations of the five sela'im, comparing them to the worn-out dinars of Hadrian and Trajan, and working through the precise fractions to arrive at the correct halachic weight. We also learn about the historical changes in the weight of the sela, with Rava explaining that the original sela of the Torah was only three and one-third dinars, while later generations added to its value, bringing it to four dinars.
Lichoira, this leads to a practical nafka mina between Rav Ashi and Rav Acha the son of Ravina when redeeming a son, showing how these calculations play out in real life. The Gemara then transitions into broader rules regarding the term "silver" or "money" when used in different parts of Tanach, and discusses a fascinating historical episode where the Sages wanted to sequester certain coins due to the plundered silver of Yerushalayim that was mixed into them. Finally, we explore the fundamental rule of Rav Asi that unspecified "money" in the Torah refers to high-value Tyrian coinage, while Rabbinic laws refer to provincial coinage, and the Gemara begins challenging this rule from various sugyas.
מיר הייבן אן דעם דף מיט א געוואלדיגע שמועס וועגן דעם פונקטליכן געוויכט און ווערט פון דעם זילבער וואס פעלט זיך אויס פאר פדיון הבן. רבי יוחנן און די גמרא פארטיפן זיך אין די חשבונות פון די חמש סלעים, פארגלייכנדיג זיי צו די אפגענוצטע דינרים פון אדריאנוס און טראיאנוס, און רעכענען אויס די פונקטליכע ברוכטיילן כדי אנצוקומען צום ריכטיגן הלכה'דיגן געוויכט. מיר לערנען אויך וועגן די היסטארישע ענדערונגען אין דעם געוויכט פון דעם סלע, וואו רבא ערקלערט אז דער ארגינעלער סלע פון דער תורה איז בלויז געווען דריי מיט א דריטל דינרים, בשעת שפעטערדיגע דורות האבן צוגעלייגט צו זיין ווערט, ברענגנדיג עס צו פיר דינרים.
לכאורה, פירט דאס צו א פראקטישע נפקא מינה צווישן רב אשי און רב אחא בריה דרבינא ביים פדיון הבן פון א זון, וואס ווייזט ווי אזוי די דאזיגע חשבונות שפילן זיך אויס אין דעם טעגליכן לעבן. די גמרא גייט דאן איבער צו ברייטערע כללים בנוגע דעם אויסדרוק "כסף" אדער "געלט" ווען עס ווערט באנוצט אין פארשידענע חלקים פון תנ"ך, און דיסקוטירט אן אינטערעסאנטע היסטארישע עפיזאד וואו די חכמים האבן געוואלט גונז זיין געוויסע מטבעות צוליב דעם גערויבטן זילבער פון ירושלים וואס איז געווען אויסגעמישט אין זיי. צום סוף, לערנען מיר דעם יסודות'דיגן כלל פון רב אסי אז סתם "כסף" אין דער תורה מיינט די טייערע צורישע מטבעות, בשעת דרבנן געלט מיינט מדינה'דיגע מטבעות, און די גמרא הייבט אן אפצופרעגן דעם כלל פון פארשידענע סוגיות.
אנו מתחילים דף זה בדיון מרתק לגבי המשקל והערך המדויק של הכסף הנדרש לפדיון הבן. רבי יוחנן והגמרא מעמיקים בחשבונות של חמשת הסלעים, ומשווים אותם לדינרים השחוקים של אדריאנוס וטרייאנוס, ומחשבים את השברים המדויקים כדי להגיע למשקל ההלכתי הנכון. אנו לומדים גם על השינויים ההיסטוריים במשקל הסלע, כאשר רבא מסביר שהסלע המקורי של התורה היה רק שלושה דינרים ושליש, ואילו הדורות המאוחרים הוסיפו על ערכו והעמידו אותו על ארבעה דינרים.
לכאורה, הדבר מוביל לנפקא מינה מעשית בין רב אשי לרב אחא בריה דרבינא בעת פדיון הבן, ומראה כיצד החשבונות הללו באים לידי ביטוי למעשה. לאחר מכן הגמרא עוברת לכללים רחבים יותר לגבי המונח "כסף" כשהוא מופיע בחלקים שונים של התנ"ך, ודנה במעשה היסטורי מרתק שבו רצו חכמים לגנוז מטבעות מסוימים בגלל כסף ביזת ירושלים שהיה מעורב בהם. לבסוף, אנו חוקרים את הכלל היסודי של רב אסי שכל "כסף" סתם שבתורה הוא מטבע צורי בעל ערך גבוה, ואילו מדברי סופרים מדובר במטבע מדינה, והגמרא מתחילה להקשות על כלל זה מסוגיות שונות.
רַבִּי יוֹחָנָן אוֹמֵר: דִּינָרָא הַדְרִיָּינָא טִרְיָינָא שְׁיָיפָא דִּמְזַבְּנָא בְּעֶשְׂרִים וְחַמְשָׁה זוּזֵי, דַּל מִינַּיְיהוּ שְׁתוּתָא וְהָנָךְ לְפִדְיוֹן הַבֵּן.
Rabbi Yochanan says: If one wants to know the weight of silver needed for pidyon haben, let him take the Hadrianic and Trajanic worn-out dinars, which are sold for twenty-five zuz, and deduct from them one-sixth, and those remaining coins are the amount needed for the redemption of the son, which is twenty dinars.
רבי יוחנן זאגט: אויב איינער וויל וויסן די וואג פון זילבער וואס מיר דארפן פאר פדיון הבן, זאל ער נעמען די הדריאנישע און טרייאנישע אפגעריבענע דינרים, וואס ווערן פארקויפט פאר פינף און צוואנציג זוז, און אראפרעכענען פון זיי א זעקסטל, און די דאזיגע איבערגעבליבענע מטבעות זענען די שיעור וואס איז נויטיג פאר פדיון הבן, וואס דאס איז צוואנציג דינרים.
רבי יוחנן אומר: מי שרוצה לדעת את משקל הכסף הנצרך לפדיון הבן, יקח את הדינרים ההדריאני והטריאני השחוקים, שנמכרים בעשרים וחמישה זוזים, וינכה מהם שתות (שישית), ואותם מטבעות שנשארו הם השיעור הנצרך לפדיון הבן, שהוא עשרים דינרים.
הָנֵי עֶשְׂרִין וְחַד נְכֵי דַּנְקָא הָוֵי!
The Gemara is bothered: But these remaining coins are twenty-one dinars less a sixth of a dinar, which is a danka, and not twenty dinars!
די גמרא פרעגט: אבער די דאזיגע איבערגעבליבענע מטבעות זענען איינער און צוואנציג דינרים ווייניגער א זעקסטל פון א דינר, וואס דאס איז א דנקא, און נישט פונקטליך צוואנציג דינרים!
הגמרא מקשה: והרי אלו המטבעות שנשארו הם עשרים ואחד דינרים פחות שתות הדינר, שהוא דנקא, ולא עשרים דינרים!
אֶלָּא, דַּל שְׁתוּתָא וְזוּזָא, וְהָנָךְ לְפִדְיוֹן הַבֵּן.
Rather, Rabbi Yochanan meant: deduct one-sixth and another dinar, and those remaining are for the redemption of the son.
נאר, רבי יוחנן האט געמיינט צו זאגן: רעכן אראפ א זעקסטל און נאך א דינר, און די דאזיגע וואס בלייבן זענען פאר פדיון הבן.
אלא, כוונת רבי יוחנן היתה: נכה שתות ועוד זוזא (דינר אחד), ואותם שנשארו לפדיון הבן.
אַכַּתִּי עֶשְׂרִין נְכֵי דַּנְקָא הָוֵי!
The Gemara asks: But still, this calculation is twenty dinars less a sixth of a dinar, which is still not exactly twenty!
די גמרא פרעגט: אבער נאך אלץ, קומט דער חשבון אויס צו צוואנציג דינרים ווייניגער א זעקסטל פון א דינר, וואס דאס איז נאך אלץ נישט פונקטליך צוואנציג!
הגמרא שואלת: אבל עדיין, חשבון זה הוא עשרים דינרים פחות שתות הדינר, וזה עדיין לא עשרים בדיוק!
אֶלָּא, דַּל זוּזָא וּשְׁתוּתָא, וְהָנָךְ לְפִדְיוֹן הַבֵּן, דְּהָוֵי לְהוּ עֶשְׂרִין מַתְקָלֵי בְּמַתְקָלֵי דִּינָרָא, דְּאִינּוּן עֶשְׂרִין וּתְמָנְיָא זוּזֵי וּפַלְגֵי וּפַלְגָא דַּנְקָא.
Rather, first deduct a dinar, and then deduct one-sixth of the remaining twenty-four, and those remaining twenty dinars are for the redemption of the son, which are twenty matkalei in the weight of the small golden dinar, which are equivalent to twenty-eight and a half zuz and half a danka in Arabian silver dinars.
נאר, רעכן ערשט אראפ א דינר, און דערנאך רעכן אראפ א זעקסטל פון די איבערגעבליבענע פיר און צוואנציג, און די דאזיגע איבערגעבליבענע צוואנציג דינרים זענען פאר פדיון הבן, וואס זיי זענען צוואנציג מתקלי אין די וואג פון דעם קליינעם גאלדענעם דינר, וואס זיי זענען גלייך צו אכט און צוואנציג מיט א האלב זוז און א האלבער דנקא אין אראבישע זילבערנע דינרים.
אלא, תחילה נכה זוזא, ואחר כך נכה שתות מהעשרים וארבעה שנשארו, ואותם עשרים דינרים שנשארו לפדיון הבן, שהם עשרים מתקלי במשקל הדינר של זהב הקטן, שהם שווים לעשרים ושמונה זוזים וחצי וחצי דנקא בדינרי כסף ערביים.
אָמַר רָבָא: סִילְעִים דְּאוֹרָיְיתָא תְּלָתָא וְתִילְתָּא הָוֵי, דִּכְתִיב: ״עֶשְׂרִים גֵּרָה הַשֶּׁקֶל״, וּמְתַרְגְּמִינַן: ״עֶשְׂרִין מָעִין״, וְתַנְיָא: שֵׁשׁ מָעָה כֶּסֶף דִּינָר.
Rava says: The sela coins of the Torah are only three and one-third dinars in weight, as it is written: "Twenty gerah is the shekel," and we translate this as "twenty ma'ah," and it is taught in a braisa: Six silver ma'ah are a dinar. If so, twenty ma'ah is exactly three and a third dinars.
רבא זאגט: די סלעים פון דער תורה זענען בלויז דריי מיט א דריטל דינרים אין וואג, ווי עס שטייט געשריבן: "עשרים גרה השקל", און מיר טייטשן איבער דעם פסוק: "עשרין מעין", און עס איז געלערנט געווארן אין א ברייתא: זעקס זילבערנע מעות זענען א דינר. אויב אזוי, זענען צוואנציג מעות פונקטליך דריי מיט א דריטל דינרים.
אמר רבא: סלעים דאורייתא (של תורה) אינם אלא תלתא ותילתא (שלושה ושליש) דינרים במשקלם, דכתיב: "עשרים גרה השקל", ומתרגמינן: "עשרין מעין", ותניא: שש מעה כסף דינר. ואם כן, עשרים מעה הם בדיוק שלושה ושליש דינרים.
מֵיתִיבִי: וַהֲלֹא סֶלַע שֶׁל קֹדֶשׁ אַרְבָּעִים וּשְׁמֹנֶה פּוּנְדְּיוֹנִין. פּוּנְדְּיוֹן זֶה מָה טִיבוֹ? קִילְבּוֹן לַפְּרוֹטְרוֹט!
The Gemara raises an objection from a braisa: But is not the sela of the Sanctuary forty-eight pundeyon? And the braisa asks: This pundeyon, what is its purpose since fifty sela only require forty-nine sela and forty-nine pundeyon? It is a premium for exchanging a sela into small change! In any case, we see a sela is forty-eight pundeyon, which is twenty-four ma'ah, not twenty!
די גמרא פרעגט א קשיא פון א ברייתא: אבער איז דען נישט דער סלע פון דעם קודש אכט און פערציג פונדיון? און די ברייתא פרעגט: דער דאזיגער פונדיון, וואס איז זיין באדייט וויבאלד פופציג סלעים דארפן דאך נאר ניינצן און פערציג סלעים און ניינצן און פערציג פונדיון? דער תירוץ איז, אז דאס איז א קולבון פאר קליינגעלט, אן צוגאב פארן טוישן א סלע אויף קליינע מטבעות! מיר זעען אבער אין יעדן פאל אז א סלע איז אכט און פערציג פונדיון, וואס דאס איז פיר און צוואנציג מעות, און נישט צוואנציג!
הגמרא מתיבי (מקשה) מברייתא: והלא סלע של קודש ארבעים ושמונה פונדיונין. והברייתא שואלת: פונדיון זה מה טיבו, הרי חמישים סלעים צריכים רק ארבעים ותשעה סלעים וארבעים ותשעה פונדיונים? והתשובה היא: קילבון לפרוטרוט (עמלה על החלפת סלע לפרוטות)! מכל מקום, אנו רואים שסלע הוא ארבעים ושמונה פונדיונים, שהם עשרים וארבע מעות, ולא עשרים!
בָּתַר דְּאוֹסִיפוּ עִילָּוַיְיהוּ, דְּתַנְיָא: ״עֶשְׂרִים גֵּרָה הַשֶּׁקֶל״ — לָמַדְנוּ לַשֶּׁקֶל שֶׁהוּא עֶשְׂרִים גֵּרָה, וּמִנַּיִן שֶׁאִם רָצָה לְהוֹסִיף יוֹסִיף? תַּלְמוּד לוֹמַר: ״יִהְיֶה״, יָכוֹל יִפְחוֹת? תַּלְמוּד לוֹמַר: ״הוּא״.
The Gemara answers: That braisa speaks of the period after they added to them, as it is taught in a braisa: "Twenty gerah shall be the shekel"—we have learned that the shekel is twenty gerah, and from where do we know that if one wants to add to it he may add? The Torah says: "shall be." I might think he may also reduce it? The Torah says: "It" must be at least twenty.
די גמרא ענטפערט: יענע ברייתא רעדט פון דער צייט נאך דעם וואס זיי האבן צוגעלייגט אויף זיי, ווי עס איז געלערנט געווארן אין א ברייתא: "עשרים גרה השקל" — האבן מיר געלערנט פאר דעם שקל אז ער איז צוואנציג גרה, און פון וואנען וויסן מיר אז אויב ער וויל צולייגן מעג ער צולייגן? לערנט אונז דער פסוק: "יהיה". קען זיין ער מעג אויך ווייניגער מאכן? לערנט אונז דער פסוק: "הוא", ער מוז זיין לכל הפחות צוואנציג.
הגמרא משדרת תירוץ: אותה ברייתא מדברת על הזמן בתר דאוסיפו עילווייהו (אחרי שהוסיפו עליהם), דתניא: "עשרים גרה השקל" — למדנו לשקל שהוא עשרים גרה, ומניין שאם רצה להוסיף יוסיף? תלמוד לומר: "יהיה". יכול יפחות? תלמוד לומר: "הוא", שחייב להיות לפחות עשרים.
רַב אָשֵׁי שַׁדַּר לֵיהּ שִׁבְסַר זוּזֵי לְרַב אַחָא בְּרֵיהּ דְּרָבִינָא בְּפִדְיוֹן הַבֵּן, שְׁלַח לֵיהּ: לִישַׁדַּר לִי מָר תִּלְתָּא יַתִּירְתָּא דְּאִיכָּא עִלָּוַיְיהוּ.
The Gemara relates: Rav Ashi sent seventeen zuz to Rav Acha the son of Ravina, who was a kohen, for the redemption of his son. He sent him a message: Let the Master send back to me the extra one-third of a dinar that is on them, since five sela of the Torah are only sixteen and two-thirds dinars.
די גמרא דערציילט: רב אשי האט געשיקט זיבעצן זוז צו רב אחא בריה דרבינא, וואס ער איז געווען א כהן, פאר פדיון הבן פון זיין זון. ער האט אים צוריקגעשיקט א שליחות: זאל דער מר מיר צוריקשיקן דעם איבעריגן דריטל פון א דינר וואס איז דא אויף זיי, וויבאלד פינף סלעים פון דער תורה זענען דאך בלויז זעכצן מיט צוויי דריטל דינרים.
הגמרא מספרת: רב אשי שדר ליה שיבסר זוזי (שלח שבעה עשר זוזים) לרב אחא בריה דרבינא, שהיה כהן, בפדיון הבן. שלח ליה רב אחא הודעה: לישדר לי מר תילתא יתירתא דאיכא עילווייהו (ישלח לי מר את השליש הנוסף שיש עליהם), שהרי חמישה סלעים של תורה הם רק שישה עשר ושני שליש דינרים.
שְׁלַח לֵיהּ: לְשַׁדַּר לִי מָר תְּלָתָא אַחֲרִינָא דְּאוֹסִיפוּ עִילָּוַיְיהוּ!
Rav Acha sent back to him: Let the Master send me another three dinars, which they added to them, since the Sages increased the sela to four dinars, making five sela equal to twenty dinars!
רב אחא האט אים צוריקגעשיקט: זאל דער מר מיר שיקן נאך דריי דינרים, וואס די חכמים האבן צוגעלייגט אויף זיי, וויבאלד די חכמים האבן דאך פארגרעסערט דעם סלע צו פיר דינרים, וואס דאס מאכט פינף סלעים גלייך צו צוואנציג דינרים!
רב אחא שלח ליה: לשדר לי מר תלתא אחרינא דאוסיפו עילווייהו! (ישלח לי מר עוד שלושה דינרים שהוסיפו עליהם), שהרי חכמים העמידו את הסלע על ארבעה דינרים, וממילא חמישה סלעים הם עשרים דינרים!
אָמַר רַבִּי חֲנִינָא: כׇּל כֶּסֶף הָאָמוּר בַּתּוֹרָה סְתָם — סֶלַע, דִּנְבִיאִים — לִיטְרִין, דִּכְתוּבִין — קִינְטְרִין,
Rabbi Chanina says: Any silver mentioned in the Torah without specification is a sela; in the Prophets, it is a litra, which is twenty-five sela; in the Writings, it is a kintar, which is one hundred sela;
רבי חנינא זאגט: יעדער זילבער וואס איז געזאגט געווארן אין דער תורה סתם — איז א סלע; אין די נביאים — מיינט עס ליטרין, וואס דאס איז פינף און צוואנציג סלעים; אין די כתובים — מיינט עס קינטרין, וואס דאס איז הונדערט סלעים;
אמר רבי חנינא: כל כסף האמור בתורה סתם — סלע, דנביאים — ליטרין, שהם עשרים וחמישה סלעים, דכתובים — קינטרין, שהם מאה סלעים,
חוּץ מִן כַּסְפּוֹ שֶׁל עֶפְרוֹן, שֶׁאַף עַל פִּי שֶׁכָּתוּב בַּתּוֹרָה סְתָם — קִינְטָרִין, דִּכְתִיב ״אַרְבַּע מֵאוֹת שֶׁקֶל כֶּסֶף עוֹבֵר לַסֹּחֵר״, וְאִיכָּא דּוּכְתָּא דְּקָא קָרוּ לְקִינְטָרָא ״תִּיקְלָא״.
except for the silver of Ephron, which, even though it is written in the Torah without specification, is kintarin, as it is written: "Four hundred shekels of silver, current money for the merchant," and there is a place where they call a kintar a "shekel."
חוץ פון דעם זילבער פון עפרון, וואס, כאטש עס שטייט געשריבן אין דער תורה סתם — זענען דאס קינטרין, ווי עס שטייט געשריבן: "ארבע מאות שקל כסף עובר לסוחר", און עס איז דא אן ארט וואו זיי רופן א קינטר א "שקל".
חוץ מן כספו של עפרון, שאף על פי שכתוב בתורה סתם — קינטרין, דכתיב "ארבע מאות שקל כסף עובר לסוחר", ואיכא דוכתא דקא קרו לקינטרא "תיקלא" (ויש מקום שקוראים לקינטר שקל).
אָמַר רַבִּי אוֹשַׁעְיָא: בִּיקְּשׁוּ לִגְנוֹז כׇּל כֶּסֶף וְזָהָב שֶׁבָּעוֹלָם מִפְּנֵי כַּסְפָּהּ וּזְהָבָהּ שֶׁל יְרוּשָׁלַיִם, עַד שֶׁמָּצְאוּ לוֹ מִקְרָא מִן הַתּוֹרָה שֶׁהוּא מוּתָּר, שֶׁנֶּאֱמַר: ״וּבָאוּ בָהּ פָּרִיצִים וְחִלְּלוּהָ״.
Rabbi Oshaya says: The Sages wished to sequester all the silver and gold in the world because of the silver and gold of Yerushalayim that was plundered and mixed in, until they found a verse in the Torah showing that it is permitted, as it is stated: "And robbers shall enter into it, and profane it." Once plundered, its sanctity is gone.
רבי אושעיא זאגט: די חכמים האבן געוואלט באהאלטן דאס גאנצע זילבער און גאלד פון דער וועלט וועגן דעם זילבער און גאלד פון ירושלים וואס איז געווארן גערויבט און אויסגעמישט, ביז זיי האבן געפונען פאר דעם א פסוק אין דער תורה אז עס איז מותר, ווי עס שטייט געשריבן: "ובאו בה פריצים וחללוה". איינמאל עס איז גערויבט געווארן, איז די קדושה דערפון אוועק.
אמר רבי אושעיא: ביקשו לגנוז כל כסף וזהב שבעולם מפני כספה וזהבה של ירושלים שנבזז והתערב בעולם, עד שמצאו לו מקרא מן התורה שהוא מותר, שנאמר: "ובאו בה פריצים וחיללוה". כיון שנבזז, פקעה קדושתו.
וִירוּשָׁלַיִם הָוְיָא רוּבָּא דְּעָלְמָא?
The Gemara asks: And was Yerushalayim the majority of the world that we should forbid all the world's gold and silver because of it?
די גמרא פרעגט: און איז דען ירושלים געווען דער רוב פון דער וועלט אז מיר זאלן אסר'ן דאס גאנצע גאלד און זילבער פון דער וועלט וועגן דעם?
הגמרא שואלת: וירושלים הוויא רובא דעלמא? (וכי ירושלים היא רוב העולם) שנאסור את כל הזהב והכסף שבעולם בגללה?
אֶלָּא אָמַר אַבָּיֵי: בִּקְּשׁוּ לִגְנוֹז דִּינָרָא הַדְרִיָּינָא טִירְיָיאנָא שְׁיָיאפָא, מִפְּנֵי טִבְעָהּ שֶׁל יְרוּשָׁלַיִם, עַד שֶׁמָּצְאוּ לָהּ מִקְרָא מִן הַתּוֹרָה שֶׁהוּא מוּתָּר, שֶׁנֶּאֱמַר: ״וּבָאוּ בָהּ פָּרִיצִים וְחִלְּלוּהָ״.
Rather, Abaye said: They wished to sequester the Hadrianic and Trajanic worn-out dinars because of the coin of Yerushalayim which was melted into them, until they found a verse in the Torah showing that it is permitted, as it is stated: "And robbers shall enter into it, and profane it."
נאר, אביי האט געזאגט: זיי האבן געוואלט באהאלטן די הדריאנישע און טרייאנישע אפגעריבענע דינרים וועגן דעם מטבע פון ירושלים וואס איז געווארן צעשמאלצן אין זיי, ביז זיי האבן געפונען פאר דעם א פסוק אין דער תורה אז עס איז מותר, ווי עס שטייט געשריבן: "ובאו בה פריצים וחללוה".
אלא אמר אביי: ביקשו לגנוז דינרא הדריאנא טיריאנא שייאפא, מפני טיבעה של ירושלים שהותך לתוכם, עד שמצאו לה מקרא מן התורה שהוא מותר, שנאמר: "ובאו בה פריצים וחיללוה".
רַב יְהוּדָה אָמַר רַב אַסִּי: כׇּל ״כֶּסֶף״ הָאָמוּר בַּתּוֹרָה סְתָם — כֶּסֶף צוֹרִי, וְשֶׁל דִּבְרֵיהֶם — כֶּסֶף מְדִינָה.
Rav Yehuda said that Rav Asi said: Every mention of "money" stated in the Torah without specification refers to Tyrian coinage, which is of high value, and any mention of money in the laws of their words, meaning Rabbinic enactments, refers to provincial coinage, which is worth only one-eighth of Tyrian coinage.
רב יהודה האט געזאגט אז רב אסי האט געזאגט: יעדער דערמאנונג פון "געלט" וואס איז געזאגט געווארן אין דער תורה סתם — מיינט צורישע געלט, וואס דאס איז פון א הויכן ווערט, און יעדער דערמאנונג פון געלט אין די הלכות פון זייערע ווערטער, דאס הייסט מדרבנן, מיינט מדינה געלט, וואס איז ווערט בלויז אן אכטל פון צורישע געלט.
רב יהודה אמר רב אסי: כל "כסף" האמור בתורה סתם — כסף צורי, שהוא מטבע בעל ערך גבוה, ושל דבריהם, כלומר בתקנות חכמים, — כסף מדינה, ששווה רק שמינית מכסף צורי.
וּכְלָלָא הוּא? וַהֲרֵי טַעֲנָה, דִּכְתִיב: ״כִּי יִתֵּן אִישׁ אֶל רֵעֵהוּ כֶּסֶף אוֹ כֵלִים לִשְׁמוֹר״,
The Gemara asks: And is it an absolute rule? But there is the case of a claim of a deposit, as it is written: "If a man deliver to his neighbor money or vessels to guard" and the defendant admits to part of the claim, which obligates him in an oath,
די גמרא פרעגט: און איז דאס דען אןאבסאלוטער כלל? אבער עס איז דא דאס ענין פון א טענה ביי א פקדון, ווי עס שטייט געשריבן: "כי יתן איש אל רעהו כסף או כלים לשמור" און דער נתבע מודה במקצת, וואס דאס פארפליכטעט אים א שבועה,
הגמרא שואלת: וכללא הוא? (וכי כלל מוחלט הוא?) והרי טענה, דכתיב: "כי יתן איש אל רעהו כסף או כלים לשמור", והנתבע מודה במקצת הטענה ונשבע,
וּתְנַן: שְׁבוּעַת הַדַּיָּינִין — הַטַּעֲנָה שְׁתֵּי כֶסֶף!
and we learned in a Mishnah: The oath administered by the judges to one who admits to part of a claim is required only when the claim is for at least two silver ma'ah. If all money in the Torah is Tyrian coinage, which would mean silver dinars, how did the Sages arrive at two ma'ah, which are much less than two dinars?
און מיר האבן געלערנט אין א משנה: די שבועה פון די דיינים וואס מען לייגט ארויף אויף א מודה במקצת איז נאר ווען די טענה איז לכל הפחות צוויי זילבערנע מעות. אויב אלע געלט אין דער תורה איז צורישע געלט, וואס דאס וואלט געמיינט זילבערנע דינרים, וויאזוי האבן די חכמים ארויסגעלערנט צוויי מעות, וואס זענען פיל ווייניגער ווי צוויי דינרים?
ותנן: שבועת הדיינין — הטענה שתי כסף! ואם כל כסף בתורה הוא כסף צורי, שהם דינרי כסף, איך קבעו חכמים שתי מעות, שהן פחות בהרבה משני דינרים?
שָׁאנֵי הָתָם, דִּכְתִיב: ״כֶּסֶף אוֹ כֵלִים״, מָה כֵּלִים שְׁנַיִם — אַף כֶּסֶף שְׁנַיִם, וּמָה כֶּסֶף דָּבָר חָשׁוּב — אַף כֵּלִים דָּבָר חָשׁוּב.
The Gemara answers: It is different there, as it is written: "money or vessels." We compare them: Just as "vessels" is plural, implying at least two, so too "money" must be at least two coins. And just as "money" refers to a significant thing, namely silver ma'ah coins, so too "vessels" must be a significant thing, worth at least a perutah. This specific derivation is why we do not require Tyrian dinars there.
די גמרא ענטפערט: עס איז אנדערש דארט, וויבאלד עס שטייט געשריבן: "כסף או כלים". מיר פילן זיי צונויף: פונקט ווי "כלים" איז לשון רבים, וואס מיינט לכל הפחות צוויי, אזוי אויך "כסף" מוז זיין לכל הפחות צוויי מטבעות. און פונקט ווי "כסף" מיינט א וויכטיגער זאך, נעמליך זילבערנע מעות מטבעות, אזוי אויך "כלים" מוזן זיין א וויכטיגער זאך, וואס איז ווערט לכל הפחות א פרוטה. דער דאזיגער ספעציפישער דרשה איז דער טעם פארקאס מיר דארפן דארט נישט קיין צורישע דינרים.
הגמרא משיבה: שאני התם, דכתיב: "כסף או כלים", ומקישים ביניהם: מה כלים שנים — אף כסף שנים, ומה כסף דבר חשוב — אף כלים דבר חשוב. ומכיוון שיש דרשה מיוחדת זו, אין אנו מצריכים דינרים צוריים שם.
וַהֲרֵי מַעֲשֵׂר, דִּכְתִיב: ״וְצַרְתָּ הַכֶּסֶף בְּיָדְךָ״, וּתְנַן: הַפּוֹרֵט סֶלַע בִּמְעוֹת מַעֲשֵׂר שֵׁנִי!
The Gemara challenges: But there is the case of second tithe, as it is written: "And you shall bind up the money in your hand," and yet we learned in a Mishnah: One who exchanges a silver sela for copper coins of second tithe may do so. This shows that second tithe money does not have to be Tyrian silver coinage!
די גמרא פרעגט א קשיא: אבער עס איז דא דאס ענין פון מעשר שני, ווי עס שטייט געשריבן: "וצרת הכסף בידך", און דאך האבן מיר געלערנט אין א משנה: איינער וואס טוישט א זילבערנעם סלע אויף קופערנע מטבעות פון מעשר שני מעג דאס טאן. דאס ווייזט אז מעשר שני געלט מוז נישט זיין דוקא צורישע זילבערנע געלט!
הגמרא מקשה: והרי מעשר, דכתיב: "וצרת הכסף בידך", ותנן: הפורט סלע במעות מעשר שני! הרי שניתן לפדות מעשר שני גם במטבעות נחושת, ואין צורך בכסף צורי!
״כֶּסֶף״ ״כֶּסֶף״ רִיבָּה.
The Gemara answers: The Torah writes "money" and "money" multiple times in that passage, which amplified the law to include even copper coins.
די גמרא ענטפערט: די תורה שרייבט "כסף" "כסף" עטליכע מאל אין יענעם ענין, וואס דאס האט מרבה געווען די הלכה צו נעמען אפילו קופערנע מטבעות.
הגמרא משיבה: המילים "כסף" "כסף" שנכתבו כמה פעמים בפרשה ריבה, ובאו לרבות אפילו מטבעות נחושת.
וַהֲרֵי הֶקְדֵּשׁ, דִּכְתִיב ״וְנָתַן הַכֶּסֶף וְקָם לוֹ״, וְאָמַר שְׁמוּאֵל: הֶקְדֵּשׁ שָׁוֶה מָנֶה שֶׁחִילְּלוֹ עַל שָׁוֶה פְּרוּטָה מְחוּלָּל!
The Gemara challenges: But there is the case of consecrated property, as it is written: "And he shall give the money and it shall be assured to him," and yet Shmuel said: Consecrated property worth a maneh, which is one hundred dinars, that one redeemed for an item worth a perutah is redeemed! Although the Torah says "money," a copper perutah is sufficient.
די גמרא פרעגט א קשיא: אבער עס איז דא דאס ענין פון הקדש, ווי עס שטייט געשריבן: "ונתן הכסף וקם לו", און דאך האט שמואל געזאגט: הקדש וואס איז ווערט א מנה, וואס דאס איז הונדערט דינרים, וואס מען האט אויסגעלייזט אויף א זאך וואס איז ווערט א פרוטה איז אויסגעלייזט! כאטש די תורה זאגט "כסף", איז א קופערנע פרוטה גענוג.
הגמרא מקשה: והרי הקדש, דכתיב "ונתן הכסף וקם לו", ואמר שמואל: הקדש שווה מנה שחיללו על שווה פרוטה מחולל! ואף על פי שהתורה אמרה "כסף", פרוטת נחושת מספיקה.
הֶקְדֵּשׁ נָמֵי יָלֵיף ״קֹדֶשׁ״ ״קֹדֶשׁ״ מִמַּעֲשֵׂר.
The Gemara answers: Consecrated property is also different, as we derive it through a verbal analogy of the word "holy" and "holy" from second tithe, teaching that just as second tithe can be redeemed with any coin, so too consecrated property.
די גמרא ענטפערט: הקדש איז אויך אנדערש, וויבאלד מיר לערנען ארויס דורך א גזירה שוה פון דעם ווארט "קדש" "קדש" פון מעשר שני, וואס לערנט אונז אז פונקט ווי מעשר שני קען אויסגעלייזט ווערן מיט יעדער מטבע, אזוי אויך הקדש.
הגמרא משיבה: הקדש נמי יליף "קודש" "קודש" ממעשר בגזירה שווה, ללמד שכשם שמעשר שני נפדה בכל מטבע, כך גם הקדש.
וַהֲרֵי קִידּוּשֵׁי אִשָּׁה, דִּכְתִיב: ״וְיָצְאָה חִנָּם אֵין כָּסֶף״, וּתְנַן: בֵּית שַׁמַּאי אוֹמְרִים: בְּדִינָר וּבְשָׁוֶה דִּינָר, וּבֵית הִלֵּל אוֹמְרִים: בִּפְרוּטָה וּבְשָׁוֶה פְּרוּטָה,
The Gemara challenges: But there is the case of betrothal of a woman, as it is written: "Then shall she go out for nothing, without money," from which we derive that she is acquired with money, and yet we learned in a Mishnah: Beis Shammai say: A woman is betrothed with a dinar or with the equivalent of a dinar, and Beis Hillel say: With a perutah or with the equivalent of a perutah.
די גמרא פרעגט א קשיא: אבער עס איז דא דאס ענין פון קידושי אשה, ווי עס שטייט געשריבן: "ויצאה חנם אין כסף", פון וואנען מיר לערנען ארויס אז זי ווערט נקנה מיט געלט, און דאך האבן מיר געלערנט אין א משנה: בית שמאי אומרים: א פרוי ווערט מקודש מיט א דינר אדער מיט דעם ווערט פון א דינר, און בית הלל אומרים: מיט א פרוטה אדער מיט דעם ווערט פון א פרוטה.
הגמרא מקשה: והרי קידושי אשה, דכתיב: "ויצאה חינם אין כסף", ומכאן למדנו שהיא נקנית בכסף, ותנן: בית שמאי אומרים: בדינר ובשווה דינר, ובית הלל אומרים: בפרוטה ובשווה פרוטה,
לֵימָא רַב אַסִּי דְּאָמַר כְּבֵית שַׁמַּאי?
Shall we say that Rav Asi stated his rule in accordance with Beis Shammai, who require a silver dinar, which is Tyrian coinage, even though the halacha follows Beis Hillel?
זאלן מיר זאגן אז רב אסי האט געזאגט זיין הלכה אין קלאנג מיט בית שמאי, וואס פארלאנגען א זילבערנעם דינר, וואס דאס איז צורישע געלט, כאטש די הלכה בלייבט ווי בית הלל?
לימא רב אסי דאמר כבית שמאי? וכי נאמר שרב אסי סובר כבית שמאי שמצריכים דינר כסף צורי, אף על פי שההלכה כבית הלל?
אֶלָּא, אִי אִיתְּמַר הָכִי אִיתְּמַר, אָמַר רַב יְהוּדָה אָמַר רַב אַסִּי: כׇּל כֶּסֶף קָצוּב הָאָמוּר בַּתּוֹרָה — כֶּסֶף צוֹרִי, וְשֶׁל דִּבְרֵיהֶם — כֶּסֶף מְדִינָה.
Rather, if this statement of Rav Asi was stated, it was stated like this: Rav Yehuda said that Rav Asi said: Every set amount of money stated in the Torah, where a specific sum is explicitly written, is Tyrian coinage, and any set amount of money of their words, meaning Rabbinic fines, is provincial coinage.
נאר, אויב די דאזיגע מימרא פון רב אסי איז געזאגט געווארן, איז זי אזוי געזאגט געווארן: רב יהודה האט געזאגט אז רב אסי האט געזאגט: יעדער באשטימטע סכום געלט וואס איז געזאגט געווארן אין דער תורה, וואו א ספעציפישער סכום שטייט קלאר געשריבן, איז צורישע געלט, און יעדער באשטימטע סכום געלט פון זייערע ווערטער, דאס הייסט קנסות מדרבנן, איז מדינה געלט.
אלא, אי איתמר הכי איתמר, אמר רב יהודה אמר רב אסי: כל כסף קצוב האמור בתורה, שכתוב בו סכום מפורש, — כסף צורי, ושל דבריהם, כגון קנסות של חכמים, — כסף מדינה.
מַאי קָמַשְׁמַע לַן? תְּנֵינָא: חָמֵשׁ סְלָעִים שֶׁל בֵּן וְכוּ׳!
The Gemara asks: What is this coming to teach us? We already learned this explicitly in our Mishnah: The five sela'im of the redemption of the firstborn son, etc., are all paid in Tyrian coinage!
די גמרא פרעגט: וואס קומט דאס אונז לערנען? מיר האבן דאך שוין געלערנט דאס קלאר אין אונזער משנה: די פינף סלעים פון דעם זון וכו', וואס ווערן אלע באצאלט מיט צורישע געלט!
הגמרא שואלת: מאי קמשמע לן? (מה הוא בא להשמיענו?) הרי כבר תנינא (שנינו) זאת במפורש במשנתנו: חמש סלעים של בן וכו׳ שהם בכסף צורי!
וְשֶׁל דִּבְרֵיהֶם כֶּסֶף מְדִינָה אִיצְטְרִיכָא לֵיהּ, דִּתְנַן: הַתּוֹקֵעַ לַחֲבֵירוֹ נוֹתֵן לוֹ סֶלַע,
The Gemara answers: And the rule that payments of their words are paid in provincial coinage was necessary for him to teach, as we learned in a Mishnah: One who slaps his fellow in a degrading manner must give him a sela as a fine for the embarrassment,
די גמרא ענטפערט: און די הלכה אז תשלומין פון זייערע ווערטער ווערן באצאלט מיט מדינה געלט איז אים אויסגעקומען צו לערנען, ווי מיר האבן געלערנט אין א משנה: איינער וואס פאטשט זיין חבר אויף א ביוש אופן מוז אים געבן א סלע אלס קנס פאר דעם בושת,
הגמרא משיבה: הדין שקנסות של דבריהם משתלמים בכסף מדינה איצטריכא ליה (היה נצרך לו) ללמד, דתנן: התוקע לחבירו (המוחא לחברו על אוזנו ומביישו) נותן לו סלע,
וְלָא תֵּימָא סֶלַע אַרְבַּע זוּזֵי, אֶלָּא פַּלְגָא דְּזוּזָא, דְּקָרוּ אִינָשֵׁי ״סֶלַע״ פַּלְגָא דְּזוּזָא.
and do not say that this sela means a Tyrian sela of four zuz, but rather it is a provincial sela which is only half a zuz, as people call a provincial half-zuz a "sela."
און זאג נישט אז דער דאזיגער סלע מיינט א צורישער סלע פון פיר זוז, נאר עס איז א מדינה סלע וואס איז בלויז א האלבער זוז, וויבאלד מענטשן רופן א מדינה האלבן זוז א "סלע".
ולא תימא (ואל תאמר) שהכוונה לסלע צורי של ארבע זוזי, אלא פלגא דזוזא (חצי זוז), דקרו אינשי "סלע" פלגא דזוזא (שקוראים לסלע של מדינה, שהוא חצי זוז, בשם סלע).
חָנָן בִּישָׁא תְּקַע לֵיהּ לְהָהוּא גַּבְרָא, אֲתָא לְקַמֵּיהּ דְּרַב הוּנָא, אֲמַר לֵיהּ: הַב לֵיהּ פַּלְגָא דְּזוּזָא. הֲוָה אִיכָּא
The Gemara relates: Chanan the Wicked slapped a certain man. He came before Rav Huna for judgment, and Rav Huna said to him: Go give him half a zuz, which is the provincial sela fine. There was
די גמרא דערציילט: חנן בישא האט געגעבן א פאטש פאר יענעם מאן. ער איז געקומען פאר רב הונא צו משפט, און רב הונא האט אים געזאגט: גיי גיב אים א האלבן זוז, וואס דאס איז דער קנס פון א מדינה סלע. עס איז געווען
הגמרא מספרת: חנן בישא תקע ליה לההוא גברא (חנן הרשע סטר לאדם אחד). אתא לקמיה דרב הונא לדין, אמר ליה: הב ליה פלגא דזוזא (תן לו חצי זוז), שהוא קנס סלע מדינה. הווה איכא
The Gemara first establishes the precise weight of the five sela'im for pidyon haben, calculating it based on Roman dinars and explaining how the Sages later increased the weight of the sela from three and one-third dinars to four dinars. After a story illustrating this difference in practice between Rav Ashi and Rav Acha, the Gemara quotes Rabbi Chanina's rule mapping the word "silver" to different weights depending on whether it appears in the Torah, Prophets, or Writings, with the exception of Ephron's land purchase. We then learn how the Sages permitted using plundered silver from Yerushalayim based on the pasuk "and robbers shall enter into it, and profane it." The daf concludes with Rav Asi's principle that unspecified Torah money refers to Tyrian coinage while Rabbinic money refers to provincial coinage, and the Gemara addresses challenges to this rule from the laws of oaths for admitting to part of a claim, second tithe, and redeeming consecrated property.
די גמרא שטעלט ערשט פאר דעם פונקטליכן געוויכט פון די חמש סלעים פאר פדיון הבן, רעכענענדיג עס לויט די רוימישע דינרים און ערקלערט ווי אזוי די חכמים האבן שפעטער פארגרעסערט דעם געוויכט פון דעם סלע פון דריי מיט א דריטל דינרים צו פיר דינרים. נאך א מעשה וואס אילוסטרירט דעם חילוק אין דער למעשה'דיגער הנהגה צווישן רב אשי און רב אחא, ברענגט די גמרא דעם כלל פון רבי חנינא וואס טיילט איין דאס ווארט "כסף" צו פארשידענע געוויכטן געווענדט אן דעם צי עס שטייט אין תורה, נביאים, אדער כתובים, חוץ פון דעם קנין השדה פון עפרון. מיר לערנען דאן ווי אזוי די חכמים האבן מתיר געווען צו ניצן דעם גערויבטן זילבער פון ירושלים באזירט אויפן פסוק "ובאו בה פריצים וחללוה". דער דף ענדיגט זיך מיט דעם יסוד פון רב אסי אז סתם תורה געלט באציט זיך צו צורישע מטבעות בשעת דרבנן געלט באציט זיך צו מדינה'דיגע מטבעות, און די גמרא ענטפערט אויף די קשיות קעגן דעם כלל פון די הלכות פון שבועת מודה במקצת, מעשר שני, און פדיון הקדש.
הגמרא קובעת תחילה את המשקל המדויק של חמשת הסלעים לפדיון הבן, מחשבת אותו על פי דינרים רומאיים ומסבירה כיצד חכמים הוסיפו לאחר מכן על משקל הסלע משלושה דינרים ושליש לארבעה דינרים. לאחר מעשה הממחיש הבדל זה למעשה בין רב אשי לרב אחא, הגמרא מביאה את הכלל של רבי חנינא הממפה את המילה "כסף" למשקלים שונים בהתאם לשאלה האם היא מופיעה בתורה, בנביאים או בכתובים, למעט קניית השדה של עפרון. לאחר מכן אנו לומדים כיצד התירו חכמים להשתמש בכסף ביזת ירושלים על סמך הפסוק "ובאו בה פריצים וחיללוה". הדף מסתיים ביסוד של רב אסי שכל כסף סתם שבתורה הוא מטבע צורי ואילו מדברי סופרים הוא מטבע מדינה, והגמרא דנה בקשיות על כלל זה מהלכות שבועת מודה במקצת הטענה, מעשר שני ופדיון הקדש.
The Gemara is deeply concerned with the exact weight and value of the coins we use for mitzvos, like the five sela'im for pidyon haben. We see a fascinating exchange where Rav Ashi sends seventeen zuz to Rav Acha, calculating the bare minimum required by the letter of the Torah. But Rav Acha sends back a message: "Send me another three dinars!" He reminds him that the Sages increased the weight of the sela, and we must follow the expanded, more generous measure.
This shakla v'tarya teaches us a profound lesson about how we approach our avodas Hashem. Lichoira, a person might think that as long as he satisfies the bare minimum of the halachah, he has fulfilled his duty and can move on. We look for the "seventeen zuz" option, the lenient, exact calculation that lets us get by. But the Torah tells us "yihyeh", that the value of the holy shekel can always be increased.
True yiras Shamayim means we do not look to shave off corners or find the cheapest way out of a mitzvah. When it comes to our relationship with Hashem, we should want to add, to beautify, and to give over our best, not just our minimum. Just as the Sages permanently raised the value of the sela because they wanted the holy coins to be of greater worth, we must raise the value of our own daily mitzvos by doing them with extra care and hiddur.
Today, when you perform a mitzvah, whether it is giving tzedakah, saying a berachah, or setting aside time for learning, do not just do the bare minimum to get by. Add one small "hiddur" to it, doing it with more focus, beauty, or generosity than you absolutely have to.
די גמרא איז שטארק מקפיד אויף דעם פונקטליכן געוויכט און ווערט פון די מטבעות וואס מיר ניצן פאר מצוות, ווי די חמש סלעים פאר פדיון הבן. מיר זעען א געוואלדיגע שקלא וטריא וואו רב אשי שיקט זיבעצן זוז צו רב אחא, רעכענענדיג דעם מינימום וואס פעלט זיך אויס מצד עיקר הדין פון דער תורה. אבער רב אחא שיקט אים צוריק א שליחות: "שיק מיר נאך דריי דינרים!" ער דערמאנט אים אז די חכמים האבן פארגרעסערט דעם געוויכט פון דעם סלע, און מיר מוזן גיין נאך דעם ברייטערן, מער ברייטהארציגן מאס.
די דאזיגע שקלא וטריא לערנט אונז א טיפן שיעור אין אונזער עבודת השם. לכאורה, קען א מענטש מיינען אז כל זמן ער טוט אפ דעם מינימום פון דער הלכה, האט ער שוין יוצא געווען זיין חוב און ער קען גיין ווייטער. מיר זוכן דעם אופן פון "זיבעצן זוז", דעם גרינגערן, פונקטליכן חשבון וואס לאזט אונז דורכקומען. אבער די תורה זאגט אונז "יהיה", אז דער ווערט פון דעם קודש שקל קען שטענדיג פארגרעסערט ווערן.
אמת'ע יראת שמים מיינט אז מיר זוכן נישט אפצושניידן קאנטן אדער צו געפינען דעם ביליגסטן וועג ארויס פון א מצוה. ווען עס קומט צו אונזער שייכות מיט השם, דארפן מיר וועלן צוגעבן, באשיינען, און אפגעבן אונזער בעסטע, נישט בלויז אונזער מינימום. פונקט ווי די חכמים האבן פאר אייביג געהעכערט דעם ווערט פון דעם סלע ווייל זיי האבן געוואלט אז די הייליגע מטבעות זאלן האבן א גרעסערן ווערט, אזוי אויך מוזן מיר הייבן דעם ווערט פון אונזערע אייגענע טעגליכע מצוות דורך זיי טאן מיט מער זהירות און הידור.
היינט, ווען איר טוט א מצוה, צי עס איז געבן צדקה, זאגן א ברכה, אדער קובע זיין א צייט פאר לערנען, טוט עס נישט בלויז אויף דעם מינימאלן אופן כדי יוצא צו זיין. לייגט צו איין קליינעם "הידור" דערצו, טוענדיג עס מיט מער קאנסענטראציע, שיינקייט, אדער ברייטהארציגקייט וויפיל איר מוזט פונקטליך טאן.
הגמרא מייחסת חשיבות רבה למשקל ולערך המדויק של המטבעות שבהם אנו משתמשים למצוות, כמו חמשת הסלעים לפדיון הבן. אנו רואים משא ומתן מרתק שבו רב אשי שולח שבעה עשר זוז לרב אחא, כשהוא מחשב את המינימום ההכרחי מצד שורת הדין של התורה. אך רב אחא שולח לו בחזרה מסר: "שדר לי תלתא דינרי אחריני!" (שלח לי עוד שלושה דינרים). הוא מזכיר לו שחכמים הוסיפו על משקל הסלע, ועלינו ללכת לפי השיעור המורחב והנדיב יותר.
השקלא וטריא הזו מלמדת אותנו שיעור עמוק בגישה שלנו לעבודת השם. לכאורה, אדם עשוי לחשוב שכל עוד הוא יוצא ידי חובת המינימום של ההלכה, הוא מילא את חובתו ויכול להמשיך הלאה. אנו מחפשים את האפשרות של "שבעה עשר זוז", החישוב המקל והמדויק שמאפשר לנו לצאת ידי חובה בקושי. אך התורה אומרת לנו "יהיה", שערך השקל הקדוש תמיד יכול להתרבות ולהתעלות.
יראת שמיים אמיתית פירושה שאיננו מחפשים לעגל פינות או למצוא את הדרך הזולה ביותר להיפטר ממצווה. כשמדובר בקשר שלנו עם השם, עלינו לרצות להוסיף, לייפות ולתת את המיטב שלנו, ולא רק את המינימום. כשם שחכמים העלו לצמיתות את ערך הסלע משום שרצו שהמטבעות של קודש יהיו בעלי ערך רב יותר, כך עלינו להעלות את הערך של המצוות היומיומיות שלנו על ידי עשייתן בתוספת זהירות והידור.
היום, כשאתה מקיים מצווה, בין אם זה נתינת צדקה, אמירת ברכה או קביעת עת לתורה, אל תסתפק רק במינימום כדי לצאת ידי חובה. הוסף לה הידור קטן אחד, ועשה אותה עם יותר כוונה, יופי או נדיבות ממה שאתה חייב ממש.