דַּף יוֹמִי · בְּכוֹרוֹת · דַּף נ״ד

אַשְׁכְּחַן תִּירוֹשׁ וְיִצְהָר,

We have found a source in the psukim for wine and oil, that one cannot separate tithes from one for the other.

אשכחן תירוש ויצהר, מיר האבן געפונען א מקור אין די פסוקים פאר וויין און איילבירט איל (אויף וועלכע מען קען נישט מעשר'ן פון איין מין אויפן צווייטן).

אַשְׁכְּחַן, מצאנו מקור בפסוקים לגבי תִּירוֹשׁ וְיִצְהָר, שאין מעשרים מזה על זה.

תִּירוֹשׁ וְדָגָן דָּגָן וְדָגָן מִנַּיִן?

But regarding separating tithes from wine and grain, or from two different species of grain and grain, from where do we derive that they cannot be tithed for each other?

תירוש ודגן, דגן ודגן מנין? אבער בנוגע מעשר'ן פון וויין אויף תבואה, אדער פון צוויי פארשידענע מינים פון תבואה און תבואה, פון וואנעט דערוויסן מיר זיך אז מען קען נישט מעשר'ן פון איין מין אויפן צווייטן?

אבל להפריש מעשר מתִּירוֹשׁ וְדָגָן, או משני מינים שונים של דָּגָן וְדָגָן, מִנַּיִן לנו שאינם מתעשרים מזה על זה?

קַל וָחוֹמֶר:

The Gemara answers that it is derived through a kal v'chomer:

די גמרא ענטפערט אז מען לערנט עס ארויס דורך א קל וחומר:

משיבה הגמרא: לומדים זאת בקַל וָחוֹמֶר:

וּמָה תִּירוֹשׁ וְיִצְהָר שֶׁאֵינָן כִּלְאַיִם זֶה בָּזֶה — אֵין מִתְעַשְּׂרִין מִזֶּה עַל זֶה,

Just as wine and oil, which are not kilayim (forbidden mixed species) with each other when planted together, cannot be tithed from one for the other,

ומה תירוש ויצהר שאינן כלאים זה בזה וויבאלד וויין (גראפנס) און איילבירטן זענען נישט קיין כלאים איינס מיטן צווייטן ווען מען פלאנצט זיי צוזאמען, אין מתעשרין מזה על זה, און דאך קען מען נישט מעשר'ן פון איין מין אויפן צווייטן,

וּמָה תִּירוֹשׁ וְיִצְהָר שֶׁאֵינָן כִּלְאַיִם זֶה בָּזֶה כשזורעים אותם יחד, אפילו הכי אֵין מִתְעַשְּׂרִין מִזֶּה עַל זֶה,

תִּירוֹשׁ וְדָגָן דָּגָן וְדָגָן שֶׁהֵם כִּלְאַיִם זֶה בָּזֶה — אֵינוֹ דִּין שֶׁלֹּא יִתְעַשְּׂרוּ מִזֶּה עַל זֶה?

then regarding wine and grain, or two species of grain and grain, which are kilayim with each other when sown together, is it not logical that they should not be tithed from one for the other?

תירוש ודגן, דגן ודגן שהם כלאים זה בזה בנוגע וויין און תבואה, אדער צוויי מינים פון תבואה און תבואה, וואס זענען יא כלאים איינס מיטן צווייטן ווען מען זייעט זיי צוזאמען, אינו דין שלא יתעשרו מזה על זה? איז דען נישט קיין קל וחומר אז מען זאל נישט קענען מעשר'ן פון איין מין אויפן צווייטן?

תִּירוֹשׁ וְדָגָן או שני מיני דָּגָן וְדָגָן שֶׁהֵם כִּלְאַיִם זֶה בָּזֶה כשזורעים אותם יחד, אֵינוֹ דִּין שֶׁלֹּא יִתְעַשְּׂרוּ מִזֶּה עַל זֶה?

וּלְרַבִּי יֹאשִׁיָּה, דְּאָמַר: עַד שֶׁיִּזְרַע חִטָּה וּשְׂעוֹרָה וְחַרְצָן בְּמַפּוֹלֶת יָד,

The Gemara asks: And according to Rabbi Yoshiya, who said that one does not violate the prohibition of kilayim in a vineyard until he sows a grain of wheat, a barley grain, and a grape seed with a single hand motion,

די גמרא פרעגט: ולרבי יאשיה דאמר: עד שיזרע חיטה ושעורה וחרצן במפולת יד, און לויט רבי יאשיה וואס האלט אז מען איז נישט עובר אויפן איסור פון כלאי הכרם ביז מען זייעט א קערן פון ווייץ, א קערן פון גערשטן, און א קערן פון א וויינטרויב מיט איין האנט-באוועגונג,

שואלת הגמרא: וּלְרַבִּי יֹאשִׁיָּה, דְּאָמַר: אין עוברים על איסור כלאי הכרם עַד שֶׁיִּזְרַע חִטָּה וּשְׂעוֹרָה וְחַרְצָן בְּמַפּוֹלֶת יָד אחת,

הֵיכִי מַיְיתֵי לַהּ?

so according to him, grain and wine alone are not kilayim together; how does he derive it?

אזוי אז לויט אים זענען תבואה און וויין אליין נישט קיין כלאים צוזאמען; היכי מייתי לה? ווי אזוי דערוואסערט ער דעם דין (אז מען קען נישט מעשר'ן פון זיי איינס אויפן צווייטן)?

אם כן לשיטתו דגן ויין לבדם אינם כלאים זה בזה, הֵיכִי מַיְיתֵי לַהּ, כיצד הוא לומד שאין מעשרים מזה על זה?

מַיְיתֵי לַהּ הָכִי:

The Gemara answers: He derives it as follows:

די גמרא ענטפערט: מייתי לה הכי: ער דערוואסערט עס אזוי:

משיבה הגמרא: מַיְיתֵי לַהּ הָכִי, הוא לומד זאת כך:

וּמָה תִּירוֹשׁ וְיִצְהָר, שֶׁאֵינָן כִּלְאַיִם זֶה בָּזֶה אֲפִילּוּ עַל יְדֵי דָּבָר אַחֵר — אֵין מִתְעַשְּׂרִין מִזֶּה עַל זֶה.

Just as wine and oil, which are not kilayim with each other even by means of another item being added—meaning olive trees and grapevines cannot become kilayim together even with grain—are nevertheless not tithed from one for the other,

ומה תירוש ויצהר, שאינן כלאים זה בזה אפילו על ידי דבר אחר — אין מתעשרין מזה על זה. וויבאלד וויין און איילבירטן זענען נישט קיין כלאים איינס מיטן צווייטן אפילו דורך עפעס אנדערש — מיינענדיג אז איילבירט בוימער און וויין-שטאקן קענען נישט ווערן כלאים צוזאמען אפילו ווען מען לייגט צו תבואה — און דאך קען מען נישט מעשר'ן פון איין מין אויפן צווייטן,

וּמָה תִּירוֹשׁ וְיִצְהָר, שֶׁאֵינָן כִּלְאַיִם זֶה בָּזֶה אֲפִילּוּ עַל יְדֵי דָּבָר אַחֵר, כלומר עצי זית וגפנים אינם נעשים כלאים זה בזה אפילו על ידי הוספת דגן, ואף על פי כן אֵין מִתְעַשְּׂרִין מִזֶּה עַל זֶה,

תִּירוֹשׁ וְדָגָן דָּגָן וְדָגָן, שֶׁהֵן כִּלְאַיִם זֶה בָּזֶה עַל יְדֵי דָּבָר אַחֵר — אֵינוֹ דִּין שֶׁלֹּא יִתְעַשְּׂרוּ מִזֶּה עַל זֶה?

then regarding wine and grain, or grain and grain, which are kilayim with each other by means of another item—such as adding a second grain species—is it not logical that they should not be tithed from one for the other?

תירוש ודגן דגן ודגן, שהן כלאים זה בזה על ידי דבר אחר — אינו דין שלא יתעשרו מזה על זה? בנוגע וויין און תבואה, אדער תבואה און תבואה, וואס זענען יא כלאים איינס מיטן צווייטן דורך עפעס אנדערש — ווי צולייגן א צווייטן מין תבואה — איז דען נישט קיין קל וחומר אז מען זאל נישט קענען מעשר'ן פון איין מין אויפן צווייטן?

תִּירוֹשׁ וְדָגָן או דָּגָן וְדָגָן, שֶׁהֵן כִּלְאַיִם זֶה בָּזֶה עַל יְדֵי דָּבָר אַחֵר, כגון על ידי הוספת מין דגן שני, אֵינוֹ דִּין שֶׁלֹּא יִתְעַשְּׂרוּ מִזֶּה עַל זֶה?

וּשְׁנֵי מִינִין בְּעָלְמָא, מְנָלַן?

The Gemara asks: This explains grain and wine, but two other species in general, such as legumes, from where do we know that they cannot be tithed for each other?

די גמרא פרעגט: דאס ערקלערט תבואה און וויין, ושני מינין בעלמא, מנלן? אבער צוויי אנדערע מינים אין אלגעמיין, ווי קאטשאנעס/איבערבייסן (קטניות), פון וואנעט וויסן מיר אז מען קען נישט מעשר'ן פון איין מין אויפן צווייטן?

שואלת הגמרא: זה מסביר דגן ויין, אבל וּשְׁנֵי מִינִין בְּעָלְמָא, כגון קטניות, מְנָלַן שאינם מתעשרים מזה על זה?

הָנֵי דְּרַבָּנַן נִינְהוּ,

The Gemara answers: These other species are obligated in tithes only mid'Rabbanan,

די גמרא ענטפערט: הני דרבנן נינהו, די אנדערע מינים זענען נאר מחויב אין מעשרות מדרבנן,

משיבה הגמרא: שאר המינים הָנֵי דְּרַבָּנַן נִינְהוּ, אינם חייבים במעשר אלא מדרבנן,

וְכֹל דְּתַקִּינוּ רַבָּנַן כְּעֵין דְּאוֹרָיְיתָא תַּקִּינוּ:

and whatever the Rabbis enacted, they enacted parallel to Torah law:

וכל דתקינו רבנן כעין דאורייתא תקינו: און אלעס וואס די רבנן האבן מתקן געווען, האבן זיי מתקן געווען ענלעך צו די דינים פון דער תורה:

וְכֹל דְּתַקִּינוּ רַבָּנַן כְּעֵין דְּאוֹרָיְיתָא תַּקִּינוּ:

מָה דְּאוֹרָיְיתָא שְׁנֵי מִינִין אֵינָן מִתְעַשְּׂרִין מִזֶּה עַל זֶה, דְּרַבָּנַן נָמֵי.

Just as by Torah law two species are not tithed from one for the other, so too, regarding Rabbinic tithes, two species may not be tithed from one for the other.

מה דאורייתא שני מינין אינן מתעשרין מזה על זה, דרבנן נמי. גראד ווי מן התורה קען מען ביי צוויי פארשידענע מינים נישט מעשר'ן פון איין מין אויפן צווייטן, אזוי אויך ביי די חיובים מדרבנן קען מען נישט מעשר'ן פון איין מין אויפן צווייטן.

מָה דְּאוֹרָיְיתָא שְׁנֵי מִינִין אֵינָן מִתְעַשְּׂרִין מִזֶּה עַל זֶה, דְּרַבָּנַן נָמֵי אין מעשרים משני מינים מזה על זה.

אֲמַר לֵיהּ רָבָא בַּר רַב חָנָן לְאַבָּיֵי: אֶלָּא מֵעַתָּה, גַּבֵּי מַעֲשַׂר בְּהֵמָה, דְּלָא כְּתִיב ״וְכׇל מַעְשַׂר בָּקָר וּמַעֲשֵׂר צֹאן״,

Rava bar Rav Chanan said to Abaye: If that is so, then regarding animal tithe, where it is not written: “And all the tithe of cattle and the tithe of sheep,” repeated twice to teach that cattle and sheep are distinct species,

אמר ליה רבא בר רב חנן לאביי: אלא מעתה, גבי מעשר בהמה, דלא כתיב "וכל מעשר בקר ומעשר צאן", רבא בר רב חנן האט געזאגט צו אביי: אויב אזוי, בנוגע מעשר בהמה, וואס עס שטייט נישט געשריבן צוויי מאל "און אלע מעשר פון רינדער און דעם מעשר פון שאף", צו לערנען אז רינדער און שאף זענען באזונדערע מינים,

אֲמַר לֵיהּ רָבָא בַּר רַב חָנָן לְאַבָּיֵי: אֶלָּא מֵעַתָּה, גַּבֵּי מַעֲשַׂר בְּהֵמָה, דְּלָא כְּתִיב ״וְכׇל מַעְשַׂר בָּקָר וּמַעֲשֵׂר צֹאן״, שכפלה התורה ללמד שבקר וצאן הם מינים נפרדים,

יִתְעַשְּׂרוּ מִזֶּה עַל זֶה!

Let them be tithed from one for the other! Why shouldn't cattle and sheep join together for ma'asar?

יתעשרו מזה על זה! זאלן זיי יא קענען געמעשערט ווערן איין מין אויפן צווייטן! פארוואס זאלן רינדער און שאף נישט קענען מצטרף זיין צוזאמען פאר מעשר?

אם כן יִתְעַשְּׂרוּ מִזֶּה עַל זֶה! מדוע שאינם יצטרפו בקר וצאן למעשר אחד?

אֲמַר לֵיהּ:

Abaye said to him:

אביי אמר ליה: האט אים געענטפערט:

אֲמַר לֵיהּ אביי:

אָמַר קְרָא ״הָעֲשִׂירִי״, תֵּן עֲשִׂירִי לָזֶה וְתֵן עֲשִׂירִי לָזֶה.

The verse states: "The tenth" shall be holy, teaching us: give a tenth for this species separately, and give a tenth for that species separately.

אמר קרא "העשירי", תן עשירי לזה ותן עשירי לזה. דער פסוק זאגט: "דער צענטער" זאל זיין הייליג, וואס קומט אונז לערנען: גיב א צענטן פאר דעם מין באזונדער, און גיב א צענטן פאר דעם אנדערן מין באזונדער.

אָמַר קְרָא ״הָעֲשִׂירִי״, תֵּן עֲשִׂירִי לָזֶה וְתֵן עֲשִׂירִי לָזֶה, ללמד שיתן עשירי לכל מין בנפרד.

אִי הָכִי, כְּבָשִׂים וְעִזִּים נָמֵי?

The Gemara asks: If so, then sheep and goats also should not be tithed one for the other!

די גמרא פרעגט: אי הכי, כבשים ועזים נמי? אויב אזוי, זאלן שעפסן און ציגן אויך נישט קענען געמעשערט ווערן איין מין אויפן צווייטן!

שואלת הגמרא: אִי הָכִי, כְּבָשִׂים וְעִזִּים נָמֵי לא יתעשרו מזה על זה!

״וָצֹאן״ מַשְׁמַע כׇּל צֹאן אֶחָד.

The Gemara answers: The verse says "or the flock", which implies all flock animals are considered one group, including both sheep and goats.

די גמרא ענטפערט: "וצאן" משמע כל צאן אחד. דער פסוק זאגט "אדער דער צאן (פאשע)", וואס דאס באדייט אז אלע צאן בעלי חיים ווערן גערעכנט אלס איין גרופע, ארייננערעכנט סיי שעפסן און סיי ציגן.

משיבה הגמרא: נאמר בפסוק ״וָצֹאן״, וזה מַשְׁמַע כׇּל צֹאן אֶחָד, שכל מיני הצאן נחשבים קבוצה אחת, כולל כבשים ועזים.

הָכָא נָמֵי לֵימָא מַשְׁמַע כׇּל דָּגָן אֶחָד!

The Gemara asks: Here too, by terumah and ma'asros, let us say that the word "dagan" (grain) implies all grain is one species and may be tithed together!

די גמרא פרעגט: הכא נמי לימא משמע כל דגן אחד! דא אויך ביי תרומות ומעשרות, זאלן מיר דאך זאגן אז דאס ווארט "דגן" (תבואה) באדייט אז אלע תבואה איז איין מין און מען מעג מעשר'ן אלעס צוזאמען!

שואלת הגמרא: הָכָא נָמֵי בתרומות ומעשרות, לֵימָא שהתיבה דגן מַשְׁמַע כׇּל דָּגָן אֶחָד, שכל סוגי הדגן נחשבים מין אחד ויכולים להתעשר יחד!

אָמַר אַבָּיֵי: ״רֵאשִׁיתָם״,

Abaye said: The pasuk says "their firstfruits", in the plural, to divide them into distinct types.

אמר אביי: "ראשיתם", אביי האט געזאגט: דער פסוק זאגט "זייערע ערשטלינגען", אין לשון רבים, צו צעטיילן זיי אין באזונדערע מינים.

אָמַר אַבָּיֵי: נאמר בפסוק ״רֵאשִׁיתָם״ בלשון רבים, לחלקם לסוגים נפרדים.

וְכֵן אָמַר רַבִּי אִילְעָא: ״רֵאשִׁיתָם״.

And so said Rabbi Il'a: The word "their firstfruits" teaches that each grain must be tithed by itself.

וכן אמר רבי אילעא: "ראשיתם". און אזוי האט אויך רבי אילעא געזאגט: דאס ווארט "זייערע ערשטלינגען" לערנט אונז אז יעדער מין תבואה מוז געמעשערט ווערן פאר זיך.

וְכֵן אָמַר רַבִּי אִילְעָא: המילה ״רֵאשִׁיתָם״ מלמדת שכל דגן ודגן צריך להתעשר בפני עצמו.

רָבָא אָמַר: בְּלָא ״רֵאשִׁיתָם״ נָמֵי מַשְׁמַע כׇּל דָּגָן אֶחָד — לָא מָצֵית אָמְרַתְּ.

Rava said: Even without "their firstfruits", you also cannot say that all grain is implied as one.

רבא אמר: בלא "ראשיתם" נמי משמע כל דגן אחד — לא מצית אמרת. רבא האט געזאגט: אפילו אן דעם פסוק פון "זייערע ערשטלינגען", קענסטו אויך נישט זאגן אז אלע תבואה ווערט גערעכנט אלס איין מין.

רָבָא אָמַר: בְּלָא ״רֵאשִׁיתָם״ נָמֵי מַשְׁמַע כׇּל דָּגָן אֶחָד — לָא מָצֵית אָמְרַתְּ.

בִּשְׁלָמָא הָתָם אָמְרִינַן: ״וָצֹאן״ מַשְׁמַע כׇּל צֹאן אֶחָד, דְּאִי סָלְקָא דַעְתָּךְ כְּבָשִׂים וְעִזִּים נָמֵי — לִכְתּוֹב ״וְכׇל מַעְשַׂר בְּהֵמָה״.

Granted, there regarding sheep and goats, we say that "or the flock" implies all flock is one, for if it would enter your mind to say that sheep and goats also cannot be tithed for each other, then let the Torah write: "And all animal tithe", without specifying herd or flock.

בשלומה התם אמרינן: "וצאן" משמע כל צאן אחד, דאי סלקא דעתך כבשים ועזים נמי — ליכתוב "וכל מעשר בהמה". בשלמא דארט ביי שעפסן און ציגן זאגן מיר אז "אדער דער צאן" באדייט אז אלע צאן איז איין גרופע, ווארום אויב עס וואלט איל סלקא דעתך צו זאגן אז שעפסן און ציגן קענען אויך נישט געמעשערט ווערן איינס אויפן צווייטן, זאל דאך די תורה שרייבן: "און אלע מעשר בהמה", אן צו דעטאילירן בקר אדער צאן.

בִּשְׁלָמָא הָתָם לגבי כבשים ועזים אָמְרִינַן: ״וָצֹאן״ מַשְׁמַע כׇּל צֹאן אֶחָד, דְּאִי סָלְקָא דַעְתָּךְ לומר שכְּבָשִׂים וְעִזִּים נָמֵי אינם מתעשרים מזה על זה, אם כן לִכְתּוֹב ״וְכׇל מַעְשַׂר בְּהֵמָה״ בלי לפרט בקר וצאן.

וְכִי תֵּימָא: אִי כְּתִיב ״כׇּל מַעְשַׂר בְּהֵמָה״, הֲוֵי אָמֵינָא אֲפִילּוּ חַיָּה —

And if you would say: If it were written "all animal tithe", I would have said even a non-domesticated animal (chayah) is subject to tithes —

וכי תימא: אי כתיב "כל מעשר בהמה", הוי אמינא אפילו חיה — און אויב איר וועט זאגן: ווען עס וואלט געשטאנען "אלע מעשר בהמה", וואלט איך געמיינט אז אפילו א חיה איז אויך מחויב אין מעשר —

וְכִי תֵּימָא: אִי כְּתִיב ״כׇּל מַעְשַׂר בְּהֵמָה״, הֲוֵי אָמֵינָא אֲפִילּוּ חַיָּה חייבת במעשר —

״תַּחַת״ ״תַּחַת״ מִקֳּדָשִׁים גָּמַר.

This is not so, because the Torah derives animal tithe from kodashim (sacrifices) through a gezeirah shavah of "under" and "under", excluding chayah.

"תחת" "תחת" מקדשים גמר. דאס איז נישט אזוי, ווייל די תורה לערנט ארויס מעשר בהמה פון קדשים דורך א גזירה שוה פון "תחת" און "תחת", וואס באזונדערט אויס א חיה.

זה אינו, שהרי גזירה שוה של ״תַּחַת״ ״תַּחַת״ מִקֳּדָשִׁים גָּמַר, וממעט חיה.

וְאָתֵי בְּקַל וָחוֹמֶר מֵחָדָשׁ וְיָשָׁן,

And that different species cannot tithe for one another would come by a kal v'chomer from new and old grain:

ואתי בקל וחומר מחדש וישן, און אז פארשידענע מינים קענען נישט מעשר'ן איינס אויפן צווייטן וואלט מען געוואוסט דורך א קל וחומר פון חדש און ישן (תבואה פון נייעם יאר און אלטן יאר):

וְאָתֵי בְּקַל וָחוֹמֶר מֵחָדָשׁ וְיָשָׁן שאין מעשרים ממין על שאינו מינו,

״בָּקָר וָצֹאן״ לְמָה לִי?

So why do I need the Torah to explicitly write "herd and flock"?

"בקר וצאן" למה לי? טא פאר וואס פעלט מיר אויס אז די תורה זאל מפורש שרייבן "בקר און צאן"?

אם כן ״בָּקָר וָצֹאן״ לְמָה לִי שכתבה התורה בפירוש?

בָּקָר וָצֹאן הוּא דְּאֵין מִתְעַשְּׂרִין מִזֶּה עַל זֶה, אֲבָל כְּבָשִׂים וְעִזִּים מִתְעַשְּׂרִין.

It is specifically cattle and flock that may not be tithed from one to the other, but sheep and goats may be tithed together.

בקר וצאן הוא דאין מתעשרין מזה על זה, אבל כבשים ועזים מתעשרין. דאס קומט צו לערנען אז ספעציעל רינדער און צאן מעגן נישט געמעשערט ווערן איין מין אויפן צווייטן, אבער שעפסן און ציגן מעגן יא געמעשערט ווערן צוזאמען.

אלא ללמד שdavka בָּקָר וָצֹאן הוּא דְּאֵין מִתְעַשְּׂרִין מִזֶּה עַל זֶה, אֲבָל כְּבָשִׂים וְעִזִּים מִתְעַשְּׂרִין יחד.

אֲבָל הָכָא, מִי סַגִּיא דְּלָא כְּתִיב ״דָּגָן״? לְמַעוֹטֵי שְׁאָר מִינִין.

But here by grain, could it be sufficient without writing "dagan"? No, because "dagan" is needed to exclude other species of food from the chiyuv of ma'asar min haTorah.

אבל הכא, מי סגיא דלא כתיב "דגן"? למעוטי שאר מינין. אבער דא ביי תבואה, וואלט דען געווען גענוג אן שרייבן "דגן"? ניין, ווייל מען דארף דאס ווארט "דגן" כדי מוציא צו זיין אנדערע מינים פון מאכלים פון א חיוב מעשר מן התורה.

אֲבָל הָכָא בדגן, מִי סַגִּיא דְּלָא כְּתִיב ״דָּגָן״? לא, שהרי הוצרך דגן לְמַעוֹטֵי שְׁאָר מִינִין של מאכל מחיוב מעשר מן התורה.

מַתְקֵיף לַהּ רַב הוּנָא בְּרֵיהּ דְּרַב נַחְמָן: אֵימָא לְעָרְבוּ לְבָקָר בְּצֹאן!

Rav Huna the son of Rav Nachman raised an objection to this: Say that "herd and flock" comes to mix cattle with flock and tithe them all as one!

מתקיף לה רב הונא בריה דרב נחמן: אימא לערבו לבקר בצאן! רב הונא בריה דרב נחמן האט געהאט א קושיא אויף דעם: זאג גאר אז די ווערטער "בקר און צאן" קומען צו מישן רינדער מיט צאן און זיי מעשר'ן אלעס אלס איינס!

מַתְקֵיף לַהּ רַב הוּנָא בְּרֵיהּ דְּרַב נַחְמָן: אֵימָא שמילים אלו בקר וצאן באו לְעָרְבוּ לְבָקָר בְּצֹאן ולעשר את כולם כאחד!

אֲמַר לֵיהּ מָר זוּטְרָא בְּרֵיהּ דְּרַב נַחְמָן לְרָבָא: אִית לֵיהּ נָמֵי ״הָעֲשִׂירִי״.

Mar Zutra the son of Rav Nachman said to Rav Huna: Rava also holds of Abaye's exposition from "the tenth", which already forbids tithing cattle for sheep.

אמר ליה מר זוטרא בריה דרב נחמן לרבא: אית ליה נמי "העשירי". מר זוטרא בריה דרב נחמן האט געזאגט פאר רב הונא: רבא האלט אויך פון אביי'ס דרשה פון "דער צענטער", וואס איסור'ט שוין צו מעשר'ן רינדער פאר שאף.

אֲמַר לֵיהּ מָר זוּטְרָא בְּרֵיהּ דְּרַב נַחְמָן לְרָבָא: אִית לֵיהּ נָמֵי ״הָעֲשִׂירִי״, שגם רבא דורש את דרשת אביי מהמילה העשירי, שכבר אוסרת לעשר בקר על צאן.

אִיכָּא דְּאָמְרִי, אָמַר רָבָא: בְּלֹא ״עֲשִׂירִי״ נָמֵי לָא מָצֵית אָמְרַתְּ בָּקָר וָצֹאן מִתְעַשְּׂרִין מִזֶּה עַל זֶה,

There are those who say a different version: Rava said: Even without "the tenth", you also cannot say that cattle and flock may be tithed from one for the other,

איכא דאמרי, אמר רבא: בלא "עשירי" נמי לא מצית אמרת בקר וצאן מתעשרין מזה על זה, עס זענען דא וואס זאגן אן אנדערע גירסא: רבא האט געזאגט: אפילו אן דעם לימוד פון "דער צענטער", קענסטו אויך נישט זאגן אז רינדער און צאן זאלן קענען געמעשערט ווערן איין מין אויפן צווייטן,

אִיכָּא דְּאָמְרִי, אָמַר רָבָא: בְּלֹא ״עֲשִׂירִי״ נָמֵי לָא מָצֵית אָמְרַתְּ בָּקָר וָצֹאן מִתְעַשְּׂרִין מִזֶּה עַל זֶה,

דְּאִיתַּקַּשׁ מַעְשַׂר בְּהֵמָה לְמַעֲשֵׂר דָּגָן —

for animal tithe is juxtaposed to grain tithe:

דאיתקש מעשר בהמה למעשר דגן — ווייל מעשר בהמה איז הוקש (פארגליכן) געווארן צו מעשר דגן:

דְּאִיתַּקַּשׁ מַעְשַׂר בְּהֵמָה לְמַעֲשֵׂר דָּגָן —

מָה מַעְשַׂר דָּגָן מִמִּין עַל שֶׁאֵינוֹ מִינוֹ לָא, אַף מַעְשַׂר בְּהֵמָה מִמִּין עַל שֶׁאֵינוֹ מִינוֹ לָא.

Just as grain tithe may not be taken from one species for that which is not its species, so too animal tithe may not be taken from one species for that which is not its species.

מה מעשר דגן ממין על שאינו מינו לא, אף מעשר בהמה ממין על שאינו מינו לא. גראד ווי ביי מעשר דגן קען מען נישט נעמען פון איין מין אויף וואס איז נישט זיין מין, אזוי אויך ביי מעשר בהמה קען מען נישט נעמען פון איין מין אויף וואס איז נישט זיין מין.

מָה מַעְשַׂר דָּגָן מִמִּין עַל שֶׁאֵינוֹ מִינוֹ לָא, אַף מַעְשַׂר בְּהֵמָה מִמִּין עַל שֶׁאֵינוֹ מִינוֹ לָא.

וְהָא רָבָא הוּא דְּאָמַר: ״שָׁנָה״ לְשָׁנָה הִקַּשְׁתִּיו, וְלֹא לְדָבָר אַחֵר!

The Gemara asks: But isn't it Rava himself who said: I juxtaposed "year" to year, to teach that animals born in different years cannot be tithed together, and not for any other matter?

די גמרא פרעגט: והא רבא הוא דאמר: "שנה" לשנה הקשתיו, ולא לדבר אחר! אבער איז דאס נישט רבא אליין וואס האט געזאגט: איך האב נאר פארגליכן "יאר" צו יאר (צו לערנען אז בהמות שנולדו אין פארשידענע יארן קענען נישט געמעשערט ווערן צוזאמען), און נישט פאר קיין אנדערע זאכן!

שואלת הגמרא: וְהָא רָבָא הוּא דְּאָמַר: ״שָׁנָה״ לְשָׁנָה הִקַּשְׁתִּיו, וְלֹא לְדָבָר אַחֵר!

הֲדַר בֵּיהּ רָבָא מֵהַהִיא.

The Gemara answers: Rava retracted from that statement.

די גמרא ענטפערט: הדר ביה רבא מההיא. רבא האט זיך אומגעקערט (חוזר געווען) פון יענע מימרא.

משיבה הגמרא: הֲדַר בֵּיהּ רָבָא מֵהַהִיא מימרא.

וְאִיבָּעֵית אֵימָא: חֲדָא מִינַיְהִי רַב פָּפָּא אַמְרַהּ.

And if you want, say instead: One of these statements was said by Rav Pappa, not Rava.

ואיבעית אימא: חדא מיניהו רב פפא אמרה. און אם תרצה לומר, קענסטו זאגן: איין מימרא פון די צוויי איז געזאגט געווארן דורך רב פפא, און נישט דורך רבא.

וְאִיבָּעֵית אֵימָא: חֲדָא מִינַיְהִי רַב פָּפָּא אַמְרַהּ ולא רבא.

מַתְנִי׳ מַעְשַׂר בְּהֵמָה מִצְטָרֵף כִּמְלֹא רֶגֶל בְּהֵמָה רוֹעָה,

MISHNAH: Animal tithe combines from different locations if they are within the range of a grazing animal's foot step,

מתני׳ מעשר בהמה מצטרף כמלא רגל בהמה רועה, משנה: מעשר בהמה ציט זיך צוזאמען פון פארשידענע ערטער אויב זיי זענען אינאיינעם אין דעם שטח פון דעם פאס פון א פאשענדע בהמה'ס פיס-טריט,

מַתְנִי׳ מַעְשַׂר בְּהֵמָה מִצְטָרֵף ממקומות שונים אם הם כִּמְלֹא רֶגֶל בְּהֵמָה רוֹעָה,

וְכַמָּה הִיא רֶגֶל בְּהֵמָה רוֹעָה? שִׁשָּׁה עָשָׂר מִיל.

and how much is the foot step of a grazing animal? Sixteen mil.

וכמה היא רגל בהמה רועה? ששה עשר מיל. און וויפיל איז דער שטח פון א פאשענדע בהמה'ס פיס-טריט? זעכצן מיל.

וְכַמָּה הִיא רֶגֶל בְּהֵמָה רוֹעָה? שִׁשָּׁה עָשָׂר מִיל.

הָיוּ בֵּין אֵלּוּ לְאֵלּוּ שְׁלֹשִׁים וּשְׁנַיִם מִיל — אֵין מִצְטָרְפִין.

If there were thirty-two mil between these animals and those animals, they do not combine.

היו בין אלו לאלו שלשים ושנים מיל — אין מצטרפין. אויב עס זענען געווען צווישן די בהמות און יענע בהמות צוויי און דרייסיג מיל, ווערן זיי נישט מצטרף.

אם הָיוּ בֵּין אֵלּוּ לְאֵלּוּ שְׁלֹשִׁים וּשְׁנַיִם מִיל — אֵין מִצְטָרְפִין.

הָיוּ לוֹ בָּאֶמְצַע — מֵבִיא וּמְעַשְּׂרָן בָּאֶמְצַע.

If he had another group of animals in the middle, he brings them and tithes them in the middle.

היו לו באמצע — מביא ומעשרן באמצע. אויב ער האט געהאט אן אנדערע גרופע בהמות אינדערמיט, ברענגט ער זיי און מעשערט זיי אינדערמיט.

אם הָיוּ לוֹ בהמות נוספות בָּאֶמְצַע — מֵבִיא וּמְעַשְּׂרָן בָּאֶמְצַע.

רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: הַיַּרְדֵּן מַפְסִיק לְמַעְשַׂר בְּהֵמָה.

Rabbi Meir says: The Jordan River creates a separation for animal tithe, even if the distance is small.

רבי מאיר אומר: הירדן מפסיק למעשר בהמה. רבי מאיר זאגט: דער ירדן טייך מאכט א הפסק פאר מעשר בהמה (זיי זאלן נישט קענען מצטרף זיין), אפילו אויב דער מרחק איז קליין.

רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: הַיַּרְדֵּן מַפְסִיק לְמַעְשַׂר בְּהֵמָה, ואפילו במרחק מועט אינן מצטרפות.

גְּמָ׳ מְנָא הָנֵי מִילֵּי?

GEMARA: From where are these words derived?

גמ׳ מנא הני מילי? גמרא: פון וואנעט דערוויסן מיר זיך די דינים?

גְּמָ׳ מְנָא הָנֵי מִילֵּי?

אָמַר רַבָּה בַּר שֵׁילָא: דְּאָמַר קְרָא ״עוֹד תַּעֲבֹרְנָה הַצֹּאן עַל יְדֵי מוֹנֶה״,

Rabbah bar Sheila said: For the verse states: "The flock shall yet pass under the hands of him who counts them",

אמר רבה בר שילא: דאמר קרא "עוד תעבורנה הצאן על ידי מונה", רבה בר שילא האט געזאגט: ווייל דער פסוק זאגט "די שאף וועלן נאך איבערגיין אונטער די הענט פון דעם וואס ציילט זיי",

אָמַר רַבָּה בַּר שֵׁילָא: דְּאָמַר קְרָא ״עוֹד תַּעֲבֹרְנָה הַצֹּאן עַל יְדֵי מוֹנֶה״,

וְקִים לְהוּ לְרַבָּנַן דְּשִׁיתְּסַר מִיל קָא שָׁלְטָא בֵּיהּ עֵינָא דְּרוֹעֶה.

and the Rabbis have a tradition that sixteen mil is the distance over which the eye of a shepherd can keep watch.

וקים להו לרבנן דשיתסר מיל קא שלטא ביה עינא דרועה. און די חכמים האבן א קבלה אז זעכצן מיל איז דער מרחק אויף וועלכן די אויג פון א רועה קען גוט אכטונג געבן.

וְקִים לְהוּ לְרַבָּנַן דְּשִׁיתְּסַר מִיל קָא שָׁלְטָא בֵּיהּ עֵינָא דְּרוֹעֶה.

הָיוּ בֵּין אֵלּוּ לְאֵלּוּ שְׁלֹשִׁים וּשְׁנַיִם מִיל אֵין מִצְטָרְפִין וְכוּ׳.

We learned in the Mishnah: If there were thirty-two mil between these animals and those animals, they do not combine, etc.

מיר האבן געלערנט אין דער משנה: היו בין אלו לאלו שלשים ושנים מיל אין מצטרפין וכו'. אויב עס זענען געווען צווישן די בהמות און יענע בהמות צוויי און דרייסיג מיל, ווערן זיי נישט מצטרף וכו'.

תנן במתניתין: הָיוּ בֵּין אֵלּוּ לְאֵלּוּ שְׁלֹשִׁים וּשְׁנַיִם מִיל אֵין מִצְטָרְפִין וְכוּ׳.

שְׁלֹשִׁים וּשְׁנַיִם הוּא דְּאֵין מִצְטָרְפִין, הָא בְּצִיר מֵהָכִי מִצְטָרְפִין?

The Gemara infers: Is it specifically thirty-two mil that they do not combine, but less than this they do combine?

די גמרא דיוק'ט: שלשים ושנים הוא דאין מצטרפין, הא בציר מהכי מצטרפין? איז עס דעקא ביי צוויי און דרייסיג מיל וואס זיי ווערן נישט מצטרף, אבער ווייניגער פון דעם ווערן זיי יא מצטרף?

מדיקת הגמרא: מדוקדק שדווקא שְׁלֹשִׁים וּשְׁנַיִם הוּא דְּאֵין מִצְטָרְפִין, הָא בְּצִיר מֵהָכִי מִצְטָרְפִין?

וְהָא קָתָנֵי: שִׁשָּׁה עָשָׂר מִיל, טְפֵי לָא!

But doesn't the first clause teach: Sixteen mil, meaning anything more is not combined!

והא קתני: ששה עשר מיל, טפי לא! אבער דאס געלערנט אין דעם ערשטן חלק פון דער משנה: זעכצן מיל, וואס דאס באדייט מער פון דעם ווערט נישט מצטרף!

וְהָא קָתָנֵי ברישא: שִׁשָּׁה עָשָׂר מִיל, ומשמע שטְפֵי לָא מצטרפות!

מִשּׁוּם דְּקָא בָעֵי לְמִיתְנֵא סֵיפָא: הָיוּ לוֹ בָּאֶמְצַע — מֵבִיא וּמְעַשְּׂרָן בָּאֶמְצַע.

The Gemara answers: The Mishnah mentioned thirty-two mil because it wanted to teach the seifa: If he had animals in the middle, he brings and tithes them in the middle.

די גמרא ענטפערט: משום דקא בעי למיתנא סיפא: היו לו באמצע — מביא ומעשרן באמצע. די משנה האט דערמאנט צוויי און דרייסיג מיל ווייל זי האט געוואלט לערנען אין די סיפא: אויב ער האט געהאט בהמות אינדערמיט, ברענגט ער זיי און מעשערט זיי אינדערמיט.

משיבה הגמרא: נקטה המשנה שלושים ושנים מיל מִשּׁוּם דְּקָא בָעֵי לְמִיתְנֵא סֵיפָא: הָיוּ לוֹ בָּאֶמְצַע — מֵבִיא וּמְעַשְּׂרָן בָּאֶמְצַע.

וְכַמָּה?

The Gemara asks: And how many animals must be in each place to combine them?

די גמרא פרעגט: וכמה? און וויפיל בהמות דארפן זיין אין יעדן ארט כדי זיי צו מצטרף זיין?

שואלת הגמרא: וְכַמָּה בהמות צריכות להיות בכל מקום כדי לצרפן?

אָמַר רַב: חָמֵשׁ מִכָּאן וְחָמֵשׁ מִכָּאן וְחָמֵשׁ מֵאֶמְצַע, דְּהָנֵי חָמֵשׁ חַזְיָא לְהָכָא וְחַזְיָא לְהָכָא.

Rav said: Five from here, five from there, and five in the middle, because these five in the middle are fit to join here and fit to join there.

אמר רב: חמש מכאן וחמש מכאן וחמש מאמצע, דהני חמש חזיא להכא וחזיא להכא. רב האט געזאגט: פינף פון דא, פינף פון דארט, און פינף אינדערמיט, ווייל די פינף אינדערמיט זענען ראוי צו מצטרף זיין אהער און זענען ראוי צו מצטרף זיין אהין.

אָמַר רַב: חָמֵשׁ מִכָּאן וְחָמֵשׁ מִכָּאן וְחָמֵשׁ מֵאֶמְצַע, דְּהָנֵי חָמֵשׁ חַזְיָא לְהָכָא וְחַזְיָא לְהָכָא.

וּשְׁמוּאֵל אָמַר: אֲפִילּוּ חָמֵשׁ מִכָּאן וְחָמֵשׁ מִכָּאן וְאֶחָד בָּאֶמְצַע, חָזֵינַן לְרוֹעֶה כְּמַאן דְּקָאֵי הָכָא, וְקָרֵינַן בֵּיהּ ״מוֹנֶה״.

And Shmuel said: Even five from here, five from there, and one in the middle, we view the shepherd as if he is standing here in the center, and we read in him: "He who counts".

ושמואל אמר: אפילו חמש מכאן וחמש מכאן ואחד באמצע, חזינן לרועה כמאן דקאי הכא, וקרינן ביה "מונה". און שמואל האט געזאגט: אפילו פינף פון דא, פינף פון דארט, און איין בהמה אינדערמיט, קוקן מיר אן דעם רועה ווי ער שטייט דא אין צענטער, און מיר רופן אויף אים אן דעם פסוק פון "מונה" (דער וואס ציילט).

וּשְׁמוּאֵל אָמַר: אֲפִילּוּ חָמֵשׁ מִכָּאן וְחָמֵשׁ מִכָּאן וְאֶחָד בָּאֶמְצַע, חָזֵינַן לְרוֹעֶה כְּמַאן דְּקָאֵי הָכָא באמצע, וְקָרֵינַן בֵּיהּ ״מוֹנֶה״.